Аливаа сүлжээг бүтээхэд зайлшгүй ордог хирнээ ач холбогдолгүй өгдөггүй сүлжээний кабелийн тухай энэ удаагийн хэсэгт танилцуулъя. За ингээд бүгдээрээ кабелиа татаад байж дээ.

Энгийн жижиг сүлжээнд эдгээр асуултууд нь хялбар, хямд төсөр шийдэгддэг бол томоохон нүсэр сүлжээнүүдийн хувьд сайн төлөвлөж хийхгүй бол сүлжээний найдвартай ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлдөг байна. Энгийн жижиг сүлжээнд эдгээр асуултууд нь хялбар, хямд төсөр шийдэгддэг бол томоохон нүсэр сүлжээнүүдийн хувьд сайн төлөвлөж хийхгүй бол сүлжээний найдвартай ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлдөг байна. Сүлжээний цуврал хичээлүүдээрээ сүлжээний төрөл бүрийн кабелиудын тухай бичих бөгөөд дараагийн хэсэгт сүлжээний кабелийг хэрхэн зөв хавчихыг үзүүлэх болно.

Дараахи хүснэгтэнд кабелийн түгээмэл стандартыг нэгтгэн үзүүллээ. Эдгээрээс сүүлийн үед хамгийн түгээмэл хэрэглэгдэж байгаа нь UTP (Unshielded Twisted Pair) кабель бөгөөд хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг нь юм. Мөн Fiber Optic буюу Шилэн кабелийг өндөр хурдны сүлжээнд өргөнөөр хэрэглэж байна.

Стандарт	Төрөл	Уртын хэмжээ
10BaseT	Unshielded Twisted Pair	100 метр
10Base2	Thin Coaxial	185 метр
10Base5	Thick Coaxial	500 метр
10BaseF	Fiber Optic	2000 метр
100BaseT	Unshielded Twisted Pair	100 метр
100BaseTX	Unshielded Twisted Pair	220 метр

Дээхэн үеийн сүлжээнд хэрэглэгдэж байсан, өнөө үед бид нар кабелийн телевиз үзэхэд хэрэглэж байгаа нь коксиал кабель юм. Энэхүү кабель нь голдоо дамжуулах зэс утастай, түүний гадуур нь тусгаарлагч уян материалаар бүрсэн, түүний гадуур мөн дамжуулагч нэхмэл маягийн нимгэн утаснууд, бүүр гадуур нь хамгаалалтын уян бүрхүүлтэй байдаг. Ихэвчлэн радио долгионыг дамжуулагчаар хэрэглэгддэг. Дээхэн үеийн 10Mbps хурдтай компьютерын сүлжээнд ашиглаж байсан бөгөөд олон компьютер залгахад бэрхшээлтэй байсан. Сүлжээн дэхь компьютеруудыг заавал цуваагаар холбон, сүүлийнх дээр terminator буюу төгсгөгч хийснээр сүлжээ үүсгэдэг бөгөөд аль нэг кабель салсан, тасарсан үед сүлжээ бүхлээрээ тасардаг байсан нь гол дутагдалтай тал юм.

Энэ кабелиар дамжиж байгаа үндсэн мэдээлэл нь голын ганц зэс утсаар дамждаг учир гадны элдэв цахилгаан нөлөөлөлд дохио нь өртөж, өөрчлөгдөх эрсдэл байдаг. Энэ асуудлыг шийдсэн нэг ололт бол UTP кабель бөгөөд хос утаснуудыг ороож хийн дохиог хувааж дамжуулснаар тэнцвэржүүлсэн (balanced) дохио илгээн гадна цахилгаан болон соронзон нөлөөг бууруулсан байна.

Энэ кабель нь хос хосоор нь эрчлэн ороосон, 4 хос утаснаас бүрдэх бөгөөд энэхүү бүтэц нь сүлжээний мэдээлэл - дохиог - хамгийн сайн дамжуулах нөхцлийг бүрдүүлдэг. Дотоод сүлжээнд хэрэглэгдэж байгаа түгээмэл төрөл нь Cat 5e болон Cat 6 төрлийнх юм.

Кабель нь нийтдээ 8 зэс утастай бөгөөд хос хосоор нь ороон дохиог нэмэх, хасах цэнэгээр нь салган дамжуулснаар ямарваа нэгэн цахилгаан соронзон нөлөөллийн улмаас дохионы шинж чанар өөрчлөгддөггүй. Хос болгон өөрийн гэсэн өнгөтэй бөгөөд хос доторх утаснуудыг нэгийг нь дан өнгөөр, нөгөөг нь цагаан дээр алаглуулсан байдлаар ялгадаг. Үүний зорилго нь кабель дотор зэс утаснуудын ороолт нь цахилгаан соронзон орны тэнцвэртэй хийгдсэн байдаг бөгөөд сүлжээний толгойг (RJ45 jack) хавчихад заавал дагах ёстой стандарт шаардлага нь үүнээс үүдэлтэй юм.

Шилэн кабель нь дэлхийд хамгийн элбэг байдаг silica буюу элсээр хийгддэг. Мэдээж жинхэнэ шилийг элсээр хийдэгтэй төстэй байдлаар боловч бусад нэмэлт хольц, үйлдвэрлэлийн технологи нь үнэхээр нарийн чимхлүүр байдаг. Шилэн кабелийн ажиллах зарчим нь 1840-өөд онд Францын эрдэмтдийн нээсэн шилэн хоолойгоор гэрэл дамжуулах (refraction) боломжид тулгуурласан байдаг бөгөөд уян шилэн хоолойд гэрэл эсвэл лазераас үүсгэсэн гэрлийг янз бүрийн өнцгөөр тусган нөгөө талд нь тусах өнцгөөр нь мэдээллийг хөрвүүлэн хүлээж аван дамжуулдаг байна.

Эхэн үеийн шилэн кабелиуд нь эсэргүүцэл ихтэй буюу дохионы алдагдал ихтэй байсан бөгөөд кабелийн шилэн материал дахь бохирдлыг бууруулснаар "эсэргүүцэл" буюу алдагдал маш багатай шилэн кабель үйлдвэрлэснээр интернетийн хөгжилд сайнаар нөлөөлсөн. Одоогийн далай доорхи интернет томоохон холбогч кабелиуд нь бүгд шилэн кабель юм.